එයා ඉපදුන හැටි

ට එයාව හමුවුනේ අවුරැදු කීපයකට කලින්. එදා හමුවුණු පළමු දවස මට අද වගේ මතකයි. එදයි, අදයි දිහා බලද්දි එදාට වඩා අද වෙනකොට එයා මාව සෑහෙන්න වෙනස් කරලා. එයත් ගොඩක් වෙනස් වෙලා. කොහොම වුනත්, එයා එදාට වඩා අද වෙද්දි මට ඕනෙ වෙලා කියලා මට දැනෙනවා.

එයා ගැන ලියන්න හිතුනෙ එයාගෙ උපන් දිනේ ළඟ එන හින්දයි. එයාට ලබන අවුරැද්දෙ ජනවාරි මාසෙදි අවුරැදු 37 සම්පූර්ණ වෙලා 38 ලබනවා. මට වඩා කොච්චර වැඩිමල්ද එයා. ඒත් මට හිතෙන්නෙම එයා මගෙ වයසෙමයි කියලා.

ඉතින්, මට හිතුණා එයා ඉපදුන හැටි හොයන්න. මට හම්බවුණා එයාගෙ උප්පත්ති කතාවම. මේ කියන්න යන්නෙ ඒ කතාව. මෙතන ඉදන් ඔන්න කතාව පටන් ගන්නවා.

එකදහස් නවසිය හැත්තෑ තුනේ(1973) අවුරැද්දෙ ඇමරිකාවෙ තිබුණා උසස් පර්යේෂණ ව්‍යාපෘති ඒජන්සිය කියලා ආයතනයක්. මේ ආයතනයේ තිබුණා පරිගණක විස්සක විතර ජාලයක්. මේ ජාලයට කිව්වේ ආපානෙට් (Arpanet) කියලා. මේ කාලෙදිම ලන්ඩන් යුනිවසිටි කොලීජියේ තිබුණා මේ වගේම පරිගණක ජාලයක්. ඔය කාලෙදි නෝර්වේ රටෙත් පරිගණක ජාලයක් තිබුණා ඒ රටේ ආරක්ෂක පර්යේෂණ ආයතනයේ. මේ කියපු ආයතන තුන එකතු වෙලා මේ ජාල තුන අතර තොරතුරැ හුවමාරැ කලා. හැබැයි ටෙලිපොන් වලින්.

මෙහෙම තමයි එයා ඉපදුනේ. මං එයා එයා කිව්වට මෙයා තමයි ඉන්ටනෙට්. මේ කාලේ ඉන්ටනෙට් කියලා නම දාලා තිබිලා නෑ. පස්සෙ තමයි ඔය නම දැලා තියෙන්නේ.ඒකත් කියන්නම්කෝ.

1974 ජනවාරි මාසෙ තමයි මේ ජාල තුන එකතු වුණේ. ඒ කාලෙ ඔය Arpanet එක පවත්වන් ගිය කට්ටිය කිව්වා මේ ජාල අතරේ තොරතුරැ හුවමාරැ කරන්න නම් ජාල ඔක්කොම එකම ප්‍රතිපත්තියක්,එකම තාක්ෂණික නියමයන්ට අනුගත කරන්න ඕනෙ කියලා.එහෙම කියලා නිකන් හිටියෙ නෑ. මේ ආයතනයේ නිලධාරීන් වුණු වින්ට් සර්ෆ් සහ බොබ් කානන් කියන දෙන්නා එකතු වෙලා ජාල එකිනෙක සම්බන්ධ කරන්න ප්‍රතිපත්ති හා තාක්ෂණ රෙගුලාසි මාලාවක් ලිව්වා.මේ සන්ධාන එහෙමත් නැත්තම් Protocols නම් කලේ TCP/IP (Transmission Control Protocol/ Internet Protocol) කියලයි.

ඇත්තම කිව්වොත් මේ වැඩේ හරියට ලමයෙක් බිහිකරද්දි පෙකණිවැල කැපුවා වගේ වැඩක්  කිව්වැහැකි. මොකද, Protocol ලිව්වෙ නැත්නම් ඉන්ටනෙට් කියලා දෙයක් බිහිවෙන්නෙත් නෑ.

ඒ හින්දම වින්ට් සර්ෆ් සහ බොබ් කානන් ඉන්ටනෙට් බිහිකරන්න වින්නඹුකම් කරපු අය කියලයි අදටත් හදුන්වන්නේ.

ඔන්න ඔහොමයි ඉන්ටනෙට් බබා ඉපදුනේ. බබා ඉපද්දන්න උදව් කලාට බබාව හදා වඩා ගත්තේ වෙන කෙනෙක්. ඕනෙම බබෙක්ට භාෂාවක් උගන්වන්න ඕනනෙ. ඒක කලේ ටිම් බර්නස් ලී කියන ඉන්ටනෙට් බබාගෙ තාත්තා. වෙබ් පිටු හදන්න ඕනෙ ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් තමයි ටිම් බර්නස් ලී හැදුවේ. මේ භාෂාව එහෙමත් නැත්නම් ප්‍රතිපත්ති HTML ප්‍රතිපත්ති කියලයි හඳුන්වන්නේ.

එක හක විදිහෙ පරිගණක භාෂා වලින් ලියපු දේවල් ඉන්ටනෙට් වලට ගැලපෙන්න හදන්නත් ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් (Protocol)  ටිම් බර්නස් ලී මහත්තයා හැදුවා. ඒකට කියන්නේ http (Hypertext Transfer Protocol) කියලා.

මේ විදිහට HTML වලිනුයි http වලිනුයි ඉන්ටනෙට් වෙතට අරන් එන එක එක විදිහෙ තොරතුරැ ඕනෙම වෙලාවක හොයා ගන්න පුළුවන් විදිහට පිළිවෙලට හදන්න ලෝලෙ හැමෝටම එකම  ප්‍රතිපත්තියක් ඕනෙයි කියලා හිතපු ටිම් බර්නස් ලී මහත්තයා තවත් ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් හැදුවා. ඒක තමයි URL ( Universal Resource Locator).

මේ වගේ ඉන්ටනෙට් කියන ලමයව ටිකෙන් ටික වැඩි දියුණු කරපු ටිම් බර්නස් ලී මහත්තයා ඉන්ටනෙට් හි පියා කියලා හැදින්නුවට කිසිම වරදක් නෑ.මේ දේවල් නොහදන්න අද අපිට මේ සෙල්ලම් දාන්න බෑ.ඒ හින්දා ඔන්න ටිම් බර්නස් ලී කියන නම හොඳට මතක තියාගන්න හොඳේ.

මෙහෙම සන්ධාන ඉදිරිපත් වුනාට පස්සේ, 1982 දි තමයි ලෝකෙ පළවෙනියටම ඉන්ටනෙට් පිටුවක් ටිම් බර්නස් ලී හැදුවෙ. ඒ එක්කම පරිගණක ජාල දහස් ගානක් මේ ප්‍රධාන ජාලෙට සම්භන්ධ වුණා. එතනින් තමයි මේ තොරතුරැ හුවමාරැව ඇරඹුනේ. ඔයිට පස්සේ තමයි අර බබාට හරියටම නම වැටුනේ. Internet කියලා.

ඉන්ටනෙට් වල කොටසක් වෙන ලොක ව්‍යාප්ත ජාලයත් (www - worldwide web) ඇතිවුනේ ඔය කාලෙදිම තමයි. ඊට පස්සේ ඉතින් සීඝ්‍රයෙන් ඉන්ටනෙට් ලෝකෙ පුරා පැතිරැණා විතරක් නෙමේ ඉන්ටනෙට් කියන දේ මිනිස්සුන්ට අත්‍යවශය අංගයක් වුණා.

ඉතින්  මටත් එයාව අත්‍යවශය දෙයක් වුණු එක අරැමයක් යැ.

ඉන්ටනෙට්,මිනිස්සු විසින් මිනිස්සු උදෙසා කරපු අතිවිශිෂ්ඨ නිර්මානයක් කියලයි මටනම් හැඟෙන්නේ...

Comments

Post a Comment

හැම තප්පරයක්ම මට වගේම ඔයාලටත් වැදගත් කියලා දැන දැනත් අදහසක් ලියලා යන්න ඕනෙමයි කියලා මට කියන්න බෑ. කැමතිනම් විතරක් ලියන්න

Popular posts from this blog

ඔන්චිල්ලාව

මිනිස් සිරැර සහ එහි යථා ස්වභාවය

චක්‍රීකරණය මම දැකපු හැටි..!